Thủ tục khai nhận di sản thừa kế

1. Trường hợp áp dụng thủ tục khai nhận di sản thừa kế

Không phải trong mọi trường hợp, người thừa kế phải thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế mới được hưởng di sản. Theo quy định tại Điều 58 Luật Công chứng 2014, việc khai nhận di sản thừa kế chỉ được áp dụng trong các trường hợp sau:

- Người duy nhất được hưởng di sản theo pháp luật .

- Những người cùng được hưởng di sản theo pháp luật nhưng thỏa thuận không phân chia di sản.

2. Hồ sơ thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế

Để thực hiện công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế, người thừa kế cần phải chuẩn bị đầy đủ những giấy tờ sau:

- Phiếu yêu cầu công chứng;

- Bản sao di chúc (nếu có);

- Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân giữa người để lại di sản và người thừa kế (nếu không có di chúc): Sổ hộ khẩu, Giấy khai sinh, Giấy đăng ký kết hôn, Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân;

- Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết;

- Giấy tờ tùy thân của các thừa kế: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/ Hộ chiếu;

- Giấy tờ về quyền sở hữu di sản của người chết: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Sổ tiết kiệm, Giấy chứng nhận đăng ký xe,...;

- Giấy tờ khác (nếu có): Văn bản từ chối di sản, Dự thảo văn bản khai nhận di sản,...

3. Cơ quan có thẩm quyền thực hiện

Việc công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế được thực hiện tại Phòng Công chứng và Văn phòng Công chứng.

4. Trình tự, thủ tục thực hiện khai nhận di sản thừa kế

Bước 1: Người thừa kế chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ đã nêu ở mục 2

Bước 2: Nộp hồ sơ khai nhận di sản thừa kế đã chuẩn bị tại Phòng Công chứng hoặc Văn phòng công chứng

Trên cơ sở hồ sơ đã nộp, Công chứng viên sẽ tiến hành xem xét và kiểm tra

- Nếu hồ sơ đầy đủ: Công chứng viên tiếp nhận, thụ lý và ghi vào Sổ công chứng

- Nếu hồ sơ chưa đầy đủ: Công chứng viên hướng dẫn và yêu cầu bổ sung

- Nếu hồ sơ không có cơ sở để giải quyết: Công chứng viên giải thích lý do và từ chối tiếp nhận hồ sơ.

Bước 3: Niêm yết văn bản khai nhận di sản

- Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Tổ chức hành nghề Công chứng sẽ tiến hành niêm yết công khai trong thời hạn 15 ngày tại trụ sở của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản. Nếu không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì niêm yết tại nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng của người đó.

- Trường hợp di sản thừa kế bao gồm cả bất động sản và động sản hoặc di sản chỉ gồm động sản thì việc niêm yết còn phải được thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có bất động sản.

- Trường hợp di sản chỉ có động sản, nếu trụ sở của Tổ chức hành nghề Công chứng và nơi thường trú hoặc tạm trú có thời hạn cuối cùng của người để lại di sản không ở cùng một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì tổ chức hành nghề công chứng có thể đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú hoặc tạm trú có thời hạn cuối cùng của người để lại di sản thực việc niêm yết.

Bước 4: Lập và ký văn bản khai nhận di sản thừa kế

Sau thời hạn niêm yết tại UBND xã mà không có khiếu nại, tố cáo thì Tổ chức hành nghề Công chứng sẽ thực hiện giải quyết hồ sơ, cụ thể:

- Nếu đã có dự thảo văn bản khai nhận di sản: Công chứng viên kiểm tra các nội dung trong văn bản để đảm bảo không có điều khoản vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội. Nếu trong dự thảo Văn bản có điều khoản vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội thì Công chứng viên phải chỉ rõ cho người yêu cầu công chứng để sửa chữa.

- Nếu chưa có dự thảo văn bản khai nhận di sản: Công chứng viên thực hiện soạn thảo theo đề nghị của người yêu cầu công chứng. Sau khi soạn thảo xong, người yêu cầu công chứng tự đọc hoặc yêu cầu Công chứng viên đọc nội dung trong văn bản khai nhận. Nếu đồng ý với nội dung trong văn bản đó, người yêu cầu công chứng sẽ được Công chứng viên hướng dẫn ký vào văn bản khai nhận di sản thừa kế.

Bước 5: Ký chứng nhận và trả kết quả

Công chứng viên yêu cầu người thừa kế xuất trình bản chính các giấy tờ đã nêu ở trên để đối chiếu trước khi ký xác nhận vào Lời chứng và từng trang của Văn bản khai nhận này.

Sau khi ký xong sẽ tiến hành thu phí, thù lao công chứng, các chi phí khác và trả lại bản chính Văn bản khai nhận cho người thừa kế.

Trên đây là bài viết tư vấn của Công ty Luật TNHH Nhung & Cộng sự về các vấn đề pháp lý liên quan đến thủ tục khai nhận di sản thừa kế. Nếu còn bất cứ băn khoăn hay thắc mắc nào khác liên quan đến vấn đề này, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn về vấn đề của bạn. Chúng tôi cam kết bảo mật toàn bộ thông tin mà bạn đã cung cấp để đảm bảo tối đa quyền lợi cho khách hàng.