Khi xảy ra tranh chấp như bị quỵt nợ, vi phạm hợp đồng hay ly hôn, câu hỏi đầu tiên mà nhiều người đặt ra là “Khởi kiện vụ án dân sự ở đâu?”. Việc nộp đơn không đúng Tòa án sẽ dẫn đến hậu quả bị trả lại đơn khởi kiện, làm mất rất nhiều thời gian và công sức đi lại. Dưới đây, Luật sư của Nhung & Partners sẽ hướng dẫn xác định thẩm quyền của Tòa án một cách đơn giản và chính xác nhất theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Việc xác định đúng Tòa án để nộp đơn khởi kiện giống như việc bạn tìm đúng địa chỉ để gõ cửa kêu oan. Theo quy định của pháp luật, bạn không thể bốc thuốc nộp đơn ở bất kỳ Tòa án nào cho tiện, mà phải tuân theo hai bước xác định nghiêm ngặt: Thẩm quyền theo cấp và Thẩm quyền theo lãnh thổ.
Bước 1: Xác định Tòa án theo “Cấp” (Cấp Huyện hay Cấp Tỉnh?)
Đầu tiên, bạn cần biết vụ việc của mình thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân (TAND) cấp Huyện hay TAND cấp Tỉnh.
1. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp Huyện Trong đa số các trường hợp thông thường, TAND cấp huyện sẽ là nơi có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm đối với các tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại và lao động.
Ví dụ: Kiện đòi nợ cá nhân, tranh chấp ranh giới đất đai, ly hôn giữa hai người Việt Nam ở trong nước, kiện công ty vì sa thải trái luật… đều thuộc thẩm quyền cấp Huyện.
2. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp Tỉnh TAND cấp tỉnh sẽ thụ lý giải quyết trong các trường hợp phức tạp hơn:
-
Tranh chấp mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài.
-
Tranh chấp cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài hoặc Tòa án nước ngoài.
-
TAND cấp tỉnh cũng có thể tự mình “lấy lên” để giải quyết đối với những vụ án thuộc thẩm quyền của cấp huyện nếu xét thấy cần thiết.
Bước 2: Hướng dẫn xác định thẩm quyền của Tòa án theo “Lãnh thổ”
Sau khi đã biết nộp đơn ở cấp Huyện hay cấp Tỉnh, câu hỏi tiếp theo là: Khởi kiện vụ án dân sự ở đâu (quận/huyện/tỉnh nào cụ thể)?
Nguyên tắc vàng mà Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định là: Tòa án nơi “Bị đơn” cư trú hoặc làm việc. Cụ thể như sau:
-
Nếu bị đơn là cá nhân: Bạn phải nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.
-
Nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức: Bạn phải nộp đơn tại Tòa án nơi cơ quan, tổ chức đó có trụ sở.
-
Trường hợp tranh chấp Bất động sản (Ngoại lệ quan trọng): Nếu đối tượng tranh chấp là bất động sản (đất đai, nhà ở), thì chỉ có Tòa án nơi có bất động sản đó mới có thẩm quyền giải quyết. Bạn không thể nộp đơn ở nơi cư trú của bị đơn nếu đất tranh chấp nằm ở tỉnh khác.
-
Sự thỏa thuận của các bên: Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản để yêu cầu Tòa án nơi nguyên đơn cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở giải quyết tranh chấp.
Bước 3: Các trường hợp Nguyên đơn được quyền Lựa chọn Tòa án
Có những tình huống bạn không thể áp dụng nguyên tắc trên (ví dụ: con nợ bỏ trốn không rõ địa chỉ). Lúc này, pháp luật cho phép bạn (Nguyên đơn) được quyền lựa chọn Tòa án.
Bạn có quyền lựa chọn Tòa án để giải quyết tranh chấp trong các trường hợp tiêu biểu sau:
-
Không biết nơi cư trú của bị đơn: Nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết.
-
Kiện Chi nhánh của Công ty: Nộp tại Tòa án nơi tổ chức có trụ sở hoặc nơi có chi nhánh giải quyết.
-
Kiện đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng: Nộp tại Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc Tòa án nơi xảy ra việc gây thiệt hại.
-
Tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng: Nộp tại Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện.
-
Tranh chấp cấp dưỡng: Người đi kiện có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc giải quyết.
Lời khuyên từ Luật sư Nhung & Partners
Nếu bạn nộp đơn khởi kiện không đúng thẩm quyền của Tòa án, Thẩm phán sẽ ra quyết định trả lại đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo. Điều này khiến bạn mất rất nhiều thời gian chờ đợi, lỡ mất cơ hội vàng để phong tỏa tài sản hoặc chốt chặn hành vi tẩu tán tài sản của đối phương.
Hiểu rõ khởi kiện vụ án dân sự ở đâu là bước đệm quan trọng nhất để bảo vệ quyền lợi của bạn. Tuy nhiên, trên thực tế, việc đối chiếu giữa “Nơi cư trú tạm trú/thường trú”, “Nơi hợp đồng thực hiện” hay việc xác định yếu tố nước ngoài thường rất phức tạp.
Nếu bạn đang vướng mắc trong việc viết đơn và hướng dẫn xác định thẩm quyền của Tòa án, hãy liên hệ ngay với đội ngũ Luật sư tranh tụng tại Nhung & Partners. Chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn đánh giá hồ sơ, xác định đúng Tòa án có thẩm quyền và đại diện tham gia tranh tụng để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của bạn!
Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Công ty Luật Nhung & Partners
Địa chỉ: 363 Nguyễn Trãi, Phường Cầu Ông Lãnh, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: 090 9988 771
Hoặc Theo dõi Fanpage Nhung-Partners để cập nhật những thông tin pháp lý mới nhất.
