Trong quá trình giải quyết vụ án dân sự, khi có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật, Tòa án có thể quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự và bảo đảm việc thi hành án. Đối với các biện pháp phong tỏa tài sản, Điều 124 và Điều 126 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định cụ thể về điều kiện, phạm vi và trình tự áp dụng đối với việc phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng và phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ trong vụ án dân sự.
Trong bài viết dưới đây, Nhung & Partners sẽ phân tích chi tiết căn cứ pháp lý, điều kiện áp dụng và những lưu ý thực tiễn đối với hai biện pháp khẩn cấp tạm thời này.
1. Hiểu thế nào về phong tỏa tài khoản ngân hàng được quy định theo Điều 124 Bộ luật Tố Tụng dân Sự năm 2015?
Theo Điều 124 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 , Tòa án có thể quyết định phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác hoặc Kho bạc Nhà nước khi có căn cứ cho thấy người có nghĩa vụ trong vụ án dân sự có tiền trong tài khoản và việc phong tỏa là cần thiết để bảo đảm giải quyết vụ án hoặc thi hành án.
Điều kiện áp dụng
Để được Tòa án chấp nhận yêu cầu, người yêu cầu cần chứng minh:
Người có nghĩa vụ có tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc Kho bạc Nhà nước;
Việc phong tỏa là cần thiết để bảo đảm giải quyết vụ án hoặc thi hành án.
Phạm vi phong tỏa
Theo quy định của pháp luật, Tòa án chỉ được phong tỏa số tiền tương ứng với nghĩa vụ tài sản mà người có nghĩa vụ phải thực hiện . Việc phong tỏa không được vượt quá phạm vi cần thiết nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp, Nhung & Partners nhận thấy rằng việc yêu cầu phong tỏa tài khoản ngân hàng chỉ được Tòa án chấp nhận khi người yêu cầu cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh sự cần thiết của việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 .
2. Điều 126 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 quy định về phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ
Khác với Điều 124, Điều 126 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 áp dụng đối với tài sản của người có nghĩa vụ , không chỉ giới hạn ở tiền trong tài khoản ngân hàng.
Điều kiện áp dụng
Tòa án có thể quyết định phong tỏa tài sản khi:
Có căn cứ cho thấy người có nghĩa vụ đang sở hữu hoặc quản lý tài sản;
Việc phong tỏa là cần thiết để bảo đảm giải quyết vụ án hoặc thi hành án.
Tài sản có thể bị phong tỏa
Tùy từng vụ việc, tài sản bị phong tỏa có thể bao gồm:
Quyền sử dụng đất, nhà ở;
Xe ô tô, tàu thuyền và các phương tiện khác;
Máy móc, thiết bị, hàng hóa;
Cổ phần, phần vốn góp;
Các tài sản hợp pháp khác thuộc quyền sở hữu của người có nghĩa vụ.
Việc phong tỏa nhằm ngăn chặn người có nghĩa vụ chuyển nhượng, tặng cho, cầm cố, thế chấp hoặc tẩu tán tài sản trong quá trình giải quyết vụ án.
Trong thực tiễn tố tụng, đối với các vụ án phát sinh từ tranh chấp hợp đồng kinh tế, vay tiền hay giải quyết tranh chấp đất đai , việc kịp thời áp dụng biện pháp phong tỏa tài sản đóng vai trò quyết định đến khả năng thi hành án thực tế sau khi bản án có hiệu lực pháp luật và nguyên tắc quan trọng là Tòa án chỉ được phong tỏa số tiền tương ứng với nghĩa vụ tài sản mà người có nghĩa vụ phải thực hiện , không được phong tỏa vượt quá giá trị nghĩa vụ.
3. Khi nào nên yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản ngân hàng hoặc tài sản?
Trong thực tiễn, người có quyền yêu cầu nên cân nhắc đề nghị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời khi:
Có căn cứ cho thấy người có nghĩa vụ đang rút tiền, chuyển tiền hoặc tẩu tán tài sản;
Có tài liệu chứng minh người có nghĩa vụ có tài khoản ngân hàng hoặc đang sở hữu tài sản;
Nếu không áp dụng kịp thời, việc thi hành bản án sau này có thể gặp khó khăn hoặc không thực hiện được.
Việc chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng cứ sẽ giúp tăng khả năng Tòa án chấp nhận yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
4. Trình Tự Yêu Cầu Tòa Án Áp Dụng Biện Pháp Phong Tỏa
Bước 1. Nộp đơn yêu cầu
Người yêu cầu nộp đơn đề nghị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời kèm theo tài liệu, chứng cứ đến Tòa án đang giải quyết vụ án.
Bước 2. Thực hiện biện pháp bảo đảm
Trong trường hợp pháp luật quy định, người yêu cầu phải thực hiện biện pháp bảo đảm theo quyết định của Tòa án.
Bước 3. Tòa án xem xét và ra quyết định
Sau khi xem xét hồ sơ, tài liệu, chứng cứ và các điều kiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án sẽ quyết định áp dụng hoặc không áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Nếu có đủ căn cứ, quyết định phong tỏa có hiệu lực thi hành ngay.
5. Kết Luận Và Khuyến Nghị Pháp Lý Từ Nhung & Partners
Điều 124 và Điều 126 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đều quy định về các biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án và thi hành án. Tuy nhiên, Điều 124 áp dụng đối với tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc Kho bạc Nhà nước , còn Điều 126 áp dụng đối với tài sản của người có nghĩa vụ .
Việc lựa chọn đúng biện pháp, chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng cứ và thực hiện đúng trình tự, thủ tục sẽ góp phần bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong quá trình giải quyết vụ án.
Nếu Quý khách cần tư vấn hoặc hỗ trợ yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản hoặc phong tỏa tài sản, đội ngũ luật sư của Nhung & Partners
NHUNG & PARTNERS
Địa chỉ: 363 Nguyễn Trãi, Phường Cầu Ông Lãnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ, tư vấn và đồng hành trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Quý khách một cách kịp thời, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật.
Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết do Nhung & Partners cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức pháp lý chung, không thay thế cho lời khuyên hoặc giải pháp tư vấn pháp lý trực tiếp trong từng vụ việc cụ thể.
