Cuộc sống hôn nhân không phải lúc nào cũng trọn vẹn. Thực tế có nhiều trường hợp vợ hoặc chồng vì mâu thuẫn gia đình, khó khăn về kinh tế, đi làm ăn xa hoặc vì những lý do khác mà rời khỏi nơi cư trú và mất liên lạc trong thời gian dài , khiến người còn lại gặp khó khăn trong việc duy trì và giải quyết quan hệ hôn nhân.
Khi người còn lại muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân để ổn định cuộc sống hoặc giải quyết các vấn đề liên quan đến con chung, tài sản và nghĩa vụ của vợ chồng, việc thực hiện thủ tục tại Tòa án có thể gặp khó khăn nếu không xác định được nơi cư trú hoặc địa chỉ của người còn lại.
Để giúp quý khách hàng giải quyết những vướng mắc pháp lý trong trường hợp vợ hoặc chồng bỏ đi biệt tích, bài viết dưới đây của đội ngũ Luật sư tại Nhung & Partners sẽ hướng dẫn thủ tục xin ly hôn đơn phương khi một bên vợ hoặc chồng không rõ tung tích, trên cơ sở các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và gia đình 2014 , qua đó giúp người có yêu cầu xác định hướng xử lý phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
1. Có thể nộp đơn ly hôn ngay khi vợ/chồng vừa bỏ nhà đi không?
Nhiều người cho rằng chỉ cần vợ hoặc chồng rời khỏi nơi cư trú và cắt đứt liên lạc trong một thời gian là có thể ngay lập tức yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn vắng mặt. Tuy nhiên, việc giải quyết ly hôn phải tuân thủ các quy định của pháp luật tố tụng dân sự, trong đó có quy định về việc xác định địa chỉ, tống đạt và bảo đảm quyền tham gia tố tụng của Bị đơn.
Trong trường hợp không xác định được địa chỉ của vợ hoặc chồng, việc giải quyết vụ án còn phụ thuộc vào nguyên nhân, thời gian biệt tích và khả năng xác định nơi cư trú của người đó. Tùy từng trường hợp, có thể phát sinh các hướng xử lý khác nhau:
Trường hợp 1 (Cố tình giấu địa chỉ): Nếu người bị yêu cầu ly hôn vẫn còn nơi cư trú hoặc có thể xác định được nơi cư trú nhưng cố tình che giấu địa chỉ, trốn tránh việc tham gia tố tụng, Tòa án có thể xem xét giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.Trường hợp 2 (Biệt tích trong thời gian dài): Nếu người đó đã biệt tích trong thời gian luật định, không có tin tức xác thực về việc còn sống hay đã chết và đã áp dụng đầy đủ các biện pháp tìm kiếm nhưng không có kết quả, người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó mất tích trước khi thực hiện thủ tục ly hôn theo quy định pháp luật.
2. Hướng dẫn thủ tục xin ly hôn đơn phương (Khi đối phương biệt tích nhiều năm)
Nếu người vợ hoặc người chồng đã biệt tích trong thời gian luật định và không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết, người còn lại có thể phải thực hiện thủ tục yêu cầu Tòa án tuyên bố người đó mất tích trước khi yêu cầu giải quyết ly hôn.
Bước 1: Yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất tích
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 , người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất tích. Để được Tòa án xem xét, người yêu cầu phải cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.
Hồ sơ chứng minh: Kèm theo đơn yêu cầu, người yêu cầu phải gửi tài liệu, chứng cứ chứng minh người bị yêu cầu tuyên bố mất tích đã biệt tích trong thời gian luật định mà không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết và người yêu cầu đã áp dụng đầy đủ các biện pháp tìm kiếm.Thủ tục thông báo tìm kiếm: Sau khi thụ lý đơn yêu cầu, Tòa án thực hiện thủ tục thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố mất tích theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 . Thời hạn thông báo tìm kiếm là 04 tháng , kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu.Kết quả: Hết thời hạn thông báo tìm kiếm, nếu vẫn không có tin tức xác thực về người được tìm kiếm và các điều kiện luật định được đáp ứng, Tòa án sẽ xem xét ra quyết định tuyên bố người đó mất tích.
(Gợi ý từ Luật sư: Người yêu cầu có thể thu thập các tài liệu liên quan đến nơi cư trú cuối cùng, thông tin xác nhận của cơ quan có thẩm quyền và các tài liệu chứng minh việc tìm kiếm người biệt tích theo quy định).
Bước 2: Nộp đơn xin ly hôn đơn phương
Khi đã có Quyết định tuyên bố một người mất tích có hiệu lực pháp luật , người còn lại có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
Người yêu cầu chuẩn bị hồ sơ ly hôn và nộp tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền . Tòa án sẽ căn cứ vào quyết định tuyên bố mất tích, các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ và các quy định pháp luật có liên quan để xem xét, giải quyết yêu cầu ly hôn.
Trường hợp người bị tuyên bố mất tích không thể tham gia tố tụng, Tòa án sẽ xem xét việc giải quyết vụ án theo các quy định về sự tham gia và xét xử vắng mặt đương sự trong Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
3. Phải làm sao nếu vợ/chồng cố tình trốn tránh, giấu địa chỉ để không cho ly hôn?
Trong trường hợp vợ hoặc chồng rời khỏi nơi cư trú, cố tình che giấu địa chỉ nhằm tránh việc Tòa án giải quyết ly hôn , người còn lại không nhất thiết phải chờ đủ thời gian để yêu cầu tuyên bố mất tích. Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 có cơ chế xử lý đối với trường hợp người khởi kiện đã cung cấp đầy đủ, chính xác địa chỉ của người bị kiện nhưng người bị kiện cố tình che giấu địa chỉ, trốn tránh nghĩa vụ. Khi có đủ căn cứ xác định tình trạng này, Tòa án không trả lại đơn khởi kiện mà có thể tiếp tục thụ lý, giải quyết vụ án theo quy định pháp luật.
Cụ thể, tại điểm e khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định: Trường hợp trong đơn khởi kiện, người khởi kiện đã ghi đầy đủ, đúng địa chỉ nơi cư trú của người bị kiện mà người bị kiện cố tình giấu địa chỉ, trốn tránh nghĩa vụ thì Thẩm phán không trả lại đơn khởi kiện mà xác định người bị kiện cố tình giấu địa chỉ và tiến hành thụ lý, giải quyết theo thủ tục chung.
Tình huống pháp lý (Đã được hư cấu để bảo vệ danh tính):
Chị A và anh B phát sinh mâu thuẫn trong quan hệ hôn nhân. Anh B rời khỏi nơi cư trú và không cung cấp địa chỉ nơi ở mới cho chị A. Chị A nhiều lần liên hệ nhưng không nhận được thông tin về nơi cư trú hiện tại của anh B nên đã nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án tiến hành xác minh thông tin về nơi cư trú của anh B . Kết quả xác minh cho thấy anh B đã rời khỏi địa chỉ cư trú trước đây nhưng vẫn có thông tin, tài liệu thể hiện anh B biết việc chị A yêu cầu ly hôn và cố tình không cung cấp địa chỉ nơi cư trú mới nhằm tránh việc Tòa án tống đạt, thông báo các văn bản tố tụng .
Trong trường hợp có đủ căn cứ xác định anh B cố tình che giấu địa chỉ, trốn tránh nghĩa vụ tố tụng , việc không xác định được địa chỉ hiện tại của anh B không đương nhiên là căn cứ để Tòa án trả lại đơn khởi kiện. Tòa án có thể tiếp tục xem xét, giải quyết vụ án theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 .
4. Ly hôn khi vợ hoặc chồng vắng mặt: Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết?
Dù thực hiện thủ tục yêu cầu tuyên bố mất tích hay khởi kiện yêu cầu ly hôn trong trường hợp Bị đơn cố tình giấu địa chỉ , việc xác định đúng Tòa án có thẩm quyền là vấn đề quan trọng để hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết theo quy định.
Đối với yêu cầu tuyên bố mất tích: Người yêu cầu nộp đơn tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, căn cứ vào nơi cư trú cuối cùng của người bị yêu cầu tuyên bố mất tích.Đối với khởi kiện ly hôn trong trường hợp Bị đơn giấu địa chỉ: Việc xác định Tòa án có thẩm quyền được thực hiện theo quy định về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ và các quy định có liên quan của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Lưu ý: Nếu vụ việc có yếu tố nước ngoài, chẳng hạn một bên đang ở nước ngoài hoặc quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài, cần xác định thẩm quyền của Tòa án theo các quy định riêng về vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài.
5. Dịch vụ Luật sư hỗ trợ ly hôn đơn phương khi vợ hoặc chồng vắng mặt tại Nhung & Partners
Quá trình ly hôn đơn phương khi một bên vợ hoặc chồng vẫn có mặt đã có thể phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến quan hệ hôn nhân, con chung và tài sản. Trường hợp người còn lại không rõ địa chỉ hoặc biệt tích trong thời gian dài có thể phát sinh thêm các vấn đề về xác minh nơi cư trú, tống đạt văn bản tố tụng và xác định điều kiện giải quyết vụ án.
Từ việc thu thập tài liệu về nơi cư trú cuối cùng, xác minh thông tin của người vắng mặt, chuẩn bị hồ sơ yêu cầu tuyên bố mất tích cho đến việc thực hiện thủ tục ly hôn sau khi có quyết định tuyên bố mất tích, người yêu cầu cần xác định đúng trình tự và căn cứ pháp lý để hạn chế việc hồ sơ phải bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
Với định hướng cung cấp giải pháp pháp lý thực tiễn và hướng dẫn thủ tục xin ly hôn đơn phương , đội ngũ Luật sư tại Nhung & Partners hỗ trợ khách hàng đánh giá hồ sơ và lựa chọn phương án xử lý phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
Đến với Nhung & Partners , chúng tôi sẽ hỗ trợ:
Đánh giá hồ sơ, tài liệu và tư vấn phương án xử lý phù hợp trong trường hợp tuyên bố mất tích hoặc Bị đơn cố tình giấu địa chỉ .
Hỗ trợ khách hàng thu thập, xác minh các tài liệu liên quan đến nơi cư trú cuối cùng của người vắng mặt theo quy định pháp luật.
Soạn thảo hồ sơ, đơn từ và tài liệu cần thiết để thực hiện thủ tục tại Tòa án.
Đại diện theo ủy quyền làm việc với Tòa án và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong phạm vi được ủy quyền.
Tư vấn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng liên quan đến quan hệ hôn nhân, quyền nuôi con và phân chia tài sản chung trong quá trình giải quyết vụ án.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc trong việc giải quyết quan hệ hôn nhân với người vợ hoặc chồng không rõ tung tích, việc xác định đúng căn cứ pháp lý và trình tự thực hiện sẽ giúp hạn chế những khó khăn phát sinh trong quá trình giải quyết.
Hãy liên hệ với Nhung & Partners để được tư vấn và hỗ trợ giải quyết vụ việc phù hợp với hồ sơ cụ thể.
Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Nhung & Partners
Địa chỉ: 363 Nguyễn Trãi, Phường Cầu Ông Lãnh, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hoặc Theo dõi Fanpage Nhung-Partners để cập nhật những thông tin pháp lý mới nhất.
TUYÊN BỐ MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM:
Bài viết trên đây mang tính chất thông tin, tham khảo chung được biên soạn dựa trên các quy định của pháp luật hiện hành tại thời điểm đăng tải. Nội dung này nhằm cung cấp thông tin pháp lý mang tính chất tham khảo, không cấu thành ý kiến tư vấn pháp lý đối với bất kỳ vụ việc cụ thể nào và không thay thế cho việc nghiên cứu hồ sơ, chứng cứ của từng vụ án. Việc áp dụng pháp luật còn phụ thuộc vào tình tiết cụ thể của từng vụ việc. Quý khách hàng nên liên hệ với tổ chức hành nghề luật sư hoặc cơ quan có thẩm quyền để được tư vấn phù hợp.
