Trong một vụ án dân sự , sự chú ý thường đổ dồn vào Nguyên đơn (người đi kiện) và Bị đơn (người bị kiện). Tuy nhiên, trên thực tế, có rất nhiều tranh chấp kéo theo sự liên đới của một bên thứ ba – được pháp luật gọi là “Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”. Bỗng dưng nhận được giấy triệu tập của Tòa án dù mình không chủ động đi kiện và cũng chẳng làm gì sai, nhiều người tỏ ra vô cùng hoang mang. Vậy người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là ai? Quyền và nghĩa vụ của họ được pháp luật bảo vệ như thế nào? Hãy cùng Luật sư của Nhung & Partners tìm hiểu chi tiết dựa trên Điều 73 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 .
1. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ai?
Khác với Nguyên đơn (người châm ngòi vụ kiện) và Bị đơn (người bị đòi quyền lợi), người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ .
Ví dụ: Anh A cho anh B vay 500 triệu đồng. Anh B dùng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên hai vợ chồng (anh B và chị C) để thế chấp cho anh A nhưng không có chữ ký của chị C. Khi anh A khởi kiện đòi nợ và yêu cầu xử lý tài sản thế chấp, mặc dù anh A chỉ kiện anh B, nhưng chị C bắt buộc phải tham gia vào vụ án dân sự này với tư cách là “Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” để bảo vệ phần tài sản của mình trong khối tài sản chung.
2. Quyền và nghĩa vụ chung của Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
Mặc dù là “người thứ ba”, nhưng khi đã bước chân vào quá trình tố tụng, vị thế của bạn không hề thua kém Nguyên đơn hay Bị đơn.
Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 73, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có các quyền, nghĩa vụ quy định tại Điều 70 của Bộ luật này . Điều này có nghĩa là bạn được tận hưởng toàn bộ các quyền cơ bản của một đương sự trong vụ án dân sự , bao gồm:
Quyền cung cấp tài liệu, chứng cứ để bảo vệ mình.
Quyền được đọc, sao chụp hồ sơ, tài liệu do các bên khác giao nộp.
Quyền yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Quyền tự bảo vệ hoặc nhờ Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Quyền kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án nếu thấy quyền lợi của mình bị xử ép.
3. Ba (03) nhóm vị thế pháp lý của Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (Điều 73)
Tùy thuộc vào việc quyền lợi của bạn hướng về bên nào trong vụ án dân sự , pháp luật chia người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thành 3 nhóm vị thế. Theo quy định, họ có thể có yêu cầu độc lập hoặc tham gia tố tụng với bên nguyên đơn hoặc với bên bị đơn .
Nhóm 1: Có yêu cầu độc lập (Vị thế ngang bằng Nguyên đơn)
Đây là trường hợp bạn không đứng về phe Nguyên đơn cũng chẳng bênh vực Bị đơn, mà bạn có một lợi ích độc lập cần Tòa án giải quyết ngay trong chính vụ kiện đó.
Pháp luật quy định, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập và yêu cầu độc lập này có liên quan đến việc giải quyết vụ án thì có quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn quy định tại Điều 71 của Bộ luật này . Nghĩa là, bạn có quyền đưa ra yêu cầu khởi kiện, thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu y hệt như một Nguyên đơn thực thụ.
Đặc biệt, trường hợp yêu cầu độc lập không được Tòa án chấp nhận để giải quyết trong cùng vụ án thì người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền khởi kiện vụ án khác . Quy định này giúp đảm bảo quyền khởi kiện của bạn không bao giờ bị tước đoạt.
Nhóm 2: Tham gia tố tụng cùng phe với Nguyên đơn Nếu quyền lợi của bạn gắn liền và đồng nhất với lợi ích của Nguyên đơn, bạn sẽ được trao quyền giống như họ. Theo khoản 3 Điều 73, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nếu tham gia tố tụng với bên nguyên đơn hoặc chỉ có quyền lợi thì có quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn quy định tại Điều 71 của Bộ luật này .
Ví dụ: Bạn và người bạn thân cùng chung vốn mở cửa hàng. Người bạn t hân đại diện đứng tên khởi kiện đòi tiền đối tác vi phạm hợp đồng. Bạn tham gia vụ án dân sự
Nhóm 3: Tham gia tố tụng cùng phe với Bị đơn
Ngược lại, nếu bạn bị liên đới trách nhiệm cùng Bị đơn, pháp luật cũng trang bị cho bạn khiên đỡ tương ứng. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nếu tham gia tố tụng với bên bị đơn hoặc chỉ có nghĩa v ụ thì có quyền, nghĩa vụ của bị đơn quy định tại Điều 72 của Bộ luật này .
Nghĩa là, bạn có quyền bác bỏ yêu cầu của Nguyên đơn, đưa ra chứng cứ phản bác hoặc thậm chí làm đơn yêu cầu phản tố lại Nguyên đơn để bảo vệ mình trong vụ án dân sự .
4. Lời khuyên từ Luật sư Nhung & Partners
Sự xuất hiện của “Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” thường khiến một vụ án dân sự trở nên phức tạp hơn rất nhiều, với các mối quan hệ pháp lý đan chéo nhau. Nhiều người khi bị Tòa án triệu tập với tư cách này thường mang tâm lý chủ quan, cho rằng “đó là chuyện của Nguyên đơn và Bị đơn, không liên quan đến mình” nên trốn tránh hoặc từ chối cung cấp chứng cứ. Sự thờ ơ này có thể dẫn đến việc Tòa án ra bản án gây bất lợi trực tiếp đến tài sản và quyền lợi của chính bạn.
Nếu bạn nhận được Thông báo thụ lý hay Giấy triệu tập của Tòa án dưới tư cách Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, hãy liên hệ ngay với đội ngũ Luật sư tranh tụng của Nhung & Partners . Chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn:
Phân tích hồ sơ vụ án, định vị chính xác bạn đang thuộc nhóm vị thế nào (có yêu cầu độc lập hay tham gia cùng Nguyên đơn/Bị đơn).
Soạn thảo văn bản ghi ý kiến, đơn yêu cầu độc lập để nộp cho Tòa án đúng thời hạn.
Đại diện bạn tham gia các phiên họp, phiên tòa, đấu tranh trực diện để đảm bảo không một ai có quyền xâm phạm đến lợi ích hợp pháp của bạn.
Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.Công ty Luật Nhung & Partners Địa chỉ: 363 Nguyễn Trãi, Phường Cầu Ông Lãnh, TP Hồ Chí Minh, Việt NamĐiện thoại: 090 9988 771 Theo dõi Fanpage Nhung-Partners để cập nhật những thông tin pháp lý mới nhất.
