Trong cuộc sống hiện đại bận rộn, khi không may vướng vào một vụ kiện tụng kéo dài, không phải ai cũng có đủ thời gian, sức khỏe hay kiến thức pháp lý để trực tiếp tham gia tất cả các buổi làm việc tại Tòa án. Để giải quyết bài toán này, pháp luật cho phép đương sự được quyền ủy quyền tham gia tố tụng dân sự cho một người khác (ví dụ như Luật sư) thay mặt mình giải quyết vụ án. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể nhận ủy quyền và không phải vụ án nào cũng được phép ủy quyền (đặc biệt là án ly hôn). Dưới đây, Luật sư của Nhung & Partners sẽ hướng dẫn chi tiết về quy định về ủy quyền tham gia tố tụng dân sự , thủ tục thực hiện và những trường hợp bị pháp luật nghiêm cấm dựa trên Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
1. Người đại diện theo ủy quyền trong vụ án dân sự là ai?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 85 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, người đại diện trong tố tụng dân sự bao gồm người đại diện theo pháp luật và người đại diện theo ủy quyền .
Pháp luật quy định rõ, người đại diện có thể là cá nhân hoặc pháp nhân theo quy định của Bộ luật dân sự . Theo đó, người đại diện theo ủy quyền trong vụ án dân sự chính là người đại diện theo ủy quyền theo quy định của Bộ luật dân sự .
Nói một cách đơn giản, đại diện theo ủy quyền trong tố tụng dân sự là việc bạn (người ủy quyền) trao quyền cho một cá nhân hoặc một tổ chức (người được ủy quyền – ví dụ: Luật sư Nhung & Partners) thay mặt bạn tham gia vào quá trình tố tụng, làm việc với Thẩm phán, giao nộp chứng cứ và tranh luận tại phiên tòa nhằm bảo vệ tốt nhất quyền lợi của bạn.
Về phạm vi công việc, người đại diện theo ủy quyền trong tố tụng dân sự thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự của đương sự theo nội dung văn bản ủy quyền .
2. Thủ tục ủy quyền tham gia tố tụng dân sự được thực hiện thế nào?
Để việc ủy quyền có giá trị pháp lý trước Tòa án, hai bên cần phải thực hiện thủ tục ủy quyền tham gia tố tụng dân sự thông qua việc lập thành văn bản. Văn bản này có thể tồn tại dưới hai hình thức phổ biến:
Giấy ủy quyền tham gia tố tụng dân sự: Thường là văn bản đơn phương do người ủy quyền lập ra, ghi nhận việc trao quyền cho người được ủy quyền thực hiện các công việc tại Tòa án.
Hợp đồng ủy quyền tham gia tố tụng: Là sự thỏa thuận giữa các bên, trong đó người được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh người ủy quyền, thường đi kèm với các điều khoản về thù lao, quyền và trách nhiệm chi tiết của cả hai bên.
Lưu ý từ Luật sư: Dù bạn sử dụng giấy ủy quyền tham gia tố tụng dân sự hay hợp đồng ủy quyền tham gia tố tụng , văn bản này đều cần phải được công chứng hoặc chứng thực hợp pháp tại Phòng công chứng/Văn phòng công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã để nộp cho Tòa án. Trong nội dung văn bản, bạn cần xác định rõ phạm vi ủy quyền (ví dụ: chỉ ủy quyền nộp đơn, hay ủy quyền tham gia toàn bộ quá trình xét xử các cấp).
3. Những trường hợp không được ủy quyền trong tố tụng dân sự (Căn cứ Điều 87)
Dù việc ủy quyền mang lại rất nhiều sự tiện lợi, nhưng để đảm bảo tính khách quan và công bằng của vụ án, Điều 87 Bộ luật Tố tụng dân sự đã quy định rất nghiêm ngặt về các trường hợp không được ủy quyền trong tố tụng dân sự :
Có lợi ích đối lập trong cùng vụ án: Không được nhận ủy quyền nếu họ cũng là đương sự trong cùng một vụ việc với người được đại diện mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ đối lập với quyền và lợi ích hợp pháp của người được đại diện. (Ví dụ: A kiện B, C không thể vừa nhận ủy quyền của A vừa nhận ủy quyền của B vì lợi ích của A và B hoàn toàn đối lập nhau).
Đang đại diện cho đối thủ: Không được nhận ủy quyền nếu họ đang là người đại diện theo pháp luật trong tố tụng dân sự cho một đương sự khác mà quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự đó đối lập với quyền và lợi ích hợp pháp của người được đại diện trong cùng một vụ việc.
Là cán bộ thuộc các cơ quan tiến hành tố tụng: Cán bộ, công chức trong các cơ quan Tòa án, Kiểm sát, Công an không được làm người đại diện trong tố tụng dân sự . Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ trừ trường hợp họ tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện cho cơ quan của họ h oặc v ới tư cách là người đại diện theo pháp luật.
4. Giải đáp thắc mắc: Ly hôn có được ủy quyền không?
Khi vợ chồng cãi vã, mâu thuẫn đỉnh điểm, nhiều người mang tâm lý né tránh, không muốn chạm mặt đối phương tại Tòa án và đặt ra câu hỏi: “Ly hôn có được ủy quyền không?”
Câu trả lời được căn cứ theo khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự : Đối với vi ệc ly hôn, đương sự không được ủy qu yền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng.
Lý do của quy định này là vì ly hôn gắn liền chặt chẽ với nhân thân của vợ, chồng. Tòa án cần phải tiếp xúc trực tiếp để đánh giá tình trạng mâu thuẫn hôn nhân, xem xét nguyện vọng đoàn tụ, cũng như hỏi ý kiến trực tiếp để tiến hành thủ tục hòa giải bắt buộc. Do đó, bạn không thể ủy quyền cho Luật sư hay người thân ra Tòa ly hôn thay mình.
Tuy nhiên, pháp luật vẫn có một ngoại lệ mang tính nhân đạo: Trường hợp cha, mẹ, người thân thích khác yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật hôn nhân và gia đình thì họ là người đại diện . (Đây là trường hợp một bên vợ/chồng bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do người chồng/vợ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần).
Mặc dù không được ủy quyền giải quyết việc chấm dứt quan hệ hôn nhân, nhưng bạn hoàn toàn có thể ủy quyền cho Luật sư thay mặt mình giải quyết các vấn đề liên quan đến việc chia tài sản chung hoặc tranh chấp về nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi con sau ly hôn.
5. Tại sao nên ủy quyền cho Luật sư Nhung & Partners tham gia tố tụng?
Tham gia một vụ án dân sự là một hành trình tốn kém thời gian và đầy rẫy các rủi ro pháp lý nếu bạn không nắm vững luật. Khi tiến hành ký hợp đồng ủy quyền tham gia tố tụng cho Luật sư của Nhung & Partners , bạn sẽ nhận được những giá trị to lớn sau:
Tiết kiệm thời gian, công sức: Luật sư sẽ thay mặt bạn làm việc với Tòa án trong các buổi giao nộp chứng cứ, ghi lời khai, hòa giải, giúp bạn không phải nghỉ làm hay lặn lội đi xa (đặc biệt hữu ích khi Tòa án khác tỉnh/thành phố với nơi bạn sinh sống).
Chuyên môn sắc bén: Luật sư am hiểu quy trình tố tụng, biết cách thu thập và xuất trình những chứng cứ cốt lõi có lợi nhất cho bạn.
Bảo vệ quyền lợi tối đa: Tại phiên tòa, Luật sư sẽ nhân danh bạn tranh tụng, đối đáp trực diện với đối phương để bác bỏ các yêu cầu vô lý, bảo vệ an toàn cho khối tài sản và danh dự của bạn.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc về thủ tục ủy quyền tham gia tố tụng dân sự hoặc cần tìm một người đại diện pháp lý đáng tin cậy, hãy liên hệ ngay với Nhung & Partners để được tư vấn và hỗ trợ chuyên nghiệp nhất!
Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.Công ty Luật Nhung & Partners Địa chỉ: 363 Nguyễn Trãi, Phường Cầu Ông Lãnh, TP Hồ Chí Minh, Việt NamĐiện thoại: 090 9988 771 Theo dõi Fanpage Nhung-Partners để cập nhật những thông tin pháp lý mới nhất.
