Đập phá xe, làm vỡ kính nhà, phá máy móc hoặc cố tình làm hỏng tài sản của người khác là những hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản .
Vậy hủy hoại tài sản bao nhiêu tiền thì bị khởi tố? Làm hư hỏng tài sản dưới 2 triệu đồng có bị xử lý hình sự không? Đã bồi thường thiệt hại có còn bị khởi tố không?
Bài viết dưới đây phân tích các dấu hiệu cấu thành tội phạm, mức xử phạt và trách nhiệm pháp lý theo Điều 178 Bộ luật Hình sự .
1. Tội Hủy Hoại Hoặc Cố Ý Làm Hư Hỏng Tài Sản Là Gì?
Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung.
Đây là hành vi cố ý xâm phạm tài sản của người khác, làm tài sản bị hủy hoại hoặc hư hỏng.
Hai hành vi có thể được phân biệt như sau:
Hủy hoại tài sản: Là hành vi làm tài sản bị phá hủy, mất hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn giá trị sử dụng, không thể khôi phục công năng ban đầu hoặc việc khôi phục không còn ý nghĩa thực tế.
Cố ý làm hư hỏng tài sản: Là hành vi cố ý làm giảm giá trị, công năng hoặc khả năng sử dụng của tài sản. Tài sản có thể được sửa chữa, khôi phục tùy mức độ hư hỏng.
Việc xác định tội danh phải căn cứ vào hành vi, lỗi của người thực hiện, giá trị tài sản, mức độ thiệt hại và các yếu tố cấu thành tội phạm.
2. Hủy Hoại Tài Sản Bao Nhiêu Tiền Thì Bị Khởi Tố?
Theo khoản 1 Điều 178 Bộ luật Hình sự, người hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Đây là ngưỡng định lượng cơ bản để xem xét trách nhiệm hình sự đối với tội danh này.
Ví dụ: A do mâu thuẫn cá nhân nên cố tình đập phá tài sản của B. Nếu kết quả định giá và các chứng cứ xác định hành vi đáp ứng các dấu hiệu tại khoản 1 Điều 178 thì A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tuy nhiên, việc xác định trách nhiệm hình sự không chỉ dựa vào giá mua ban đầu mà phải làm rõ tài sản bị xâm phạm, giá trị tài sản và thiệt hại thực tế theo quy định pháp luật.
3. Làm Hư Hỏng Tài Sản Dưới 2 Triệu Đồng Có Bị Khởi Tố Không?
Có thể bị khởi tố.
Theo khoản 1 Điều 178 Bộ luật Hình sự, hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác có giá trị dưới 2 triệu đồng vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều 178 mà còn vi phạm;
Đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;
Tài sản là di vật, cổ vật.
Như vậy, làm hư hỏng tài sản dưới 2 triệu đồng không đồng nghĩa với việc chắc chắn không bị truy cứu trách nhiệm hình sự .
Việc xem xét phải căn cứ vào giá trị tài sản, tính chất hành vi và các tình tiết cụ thể theo Điều 178 Bộ luật Hình sự.
4. Giá Trị Tài Sản Hay Chi Phí Sửa Chữa Là Căn Cứ Khởi Tố?
Việc xác định giá trị tài sản và mức độ thiệt hại là vấn đề quan trọng khi giải quyết vụ án về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản.
Cần phân biệt:
Giá trị tài sản: Là giá trị của tài sản được xác định theo quy định pháp luật tại thời điểm có liên quan.
Giá trị thiệt hại: Là giá trị tổn thất thực tế đối với tài sản do hành vi phạm tội gây ra.
Chi phí sửa chữa: Là khoản chi phí cần thiết để khôi phục, sửa chữa tài sản bị hư hỏng, có thể được sử dụng làm tài liệu phục vụ việc xác định thiệt hại.
Ví dụ: Một chiếc ô tô trị giá 500 triệu đồng bị đập vỡ kính. Không thể mặc nhiên xác định toàn bộ 500 triệu đồng là thiệt hại hoặc chỉ căn cứ vào một báo giá sửa chữa để kết luận trách nhiệm hình sự.
Theo Nghị định 250/2025/NĐ-CP về định giá tài sản trong tố tụng hình sự, việc định giá phải tuân thủ trình tự, thủ tục pháp luật quy định.
Vì vậy, cần căn cứ vào kết luận định giá tài sản, mức độ hư hỏng và các tài liệu, chứng cứ khác để xác định dấu hiệu cấu thành tội phạm và khung hình phạt tương ứng.
5. Đập Phá Xe Của Người Khác Có Thể Bị Khởi Tố Không?
Có thể.
Hành vi cố ý đập phá ô tô, xe máy hoặc phương tiện thuộc sở hữu của người khác có thể cấu thành tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 178 Bộ luật Hình sự.
Ví dụ: Do mâu thuẫn cá nhân, một người dùng gậy đập vỡ kính, đèn hoặc làm hư hỏng nhiều bộ phận của xe ô tô.
Nếu hành vi đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm và điều kiện về giá trị tài sản hoặc các tình tiết khác theo Điều 178 thì người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Việc xác định phải dựa trên hành vi cố ý, quyền sở hữu tài sản, mức độ thiệt hại và các chứng cứ liên quan.
6. Mức Phạt Tội Hủy Hoại Hoặc Cố Ý Làm Hư Hỏng Tài Sản
Theo Điều 178 Bộ luật Hình sự, tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản có bốn khung hình phạt chính.
Khung 1: Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Theo khoản 1 Điều 178, khung hình phạt này áp dụng đối với hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp luật định.
Khung 2: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Theo khoản 2 Điều 178, khung hình phạt này áp dụng đối với trường hợp gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng hoặc có các tình tiết định khung tăng nặng như phạm tội có tổ chức, dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc các trường hợp khác theo điều luật.
Khung 3: Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.
Theo khoản 3 Điều 178, khung hình phạt này áp dụng khi hành vi phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
Khung 4: Phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.
Theo khoản 4 Điều 178, khung hình phạt này áp dụng khi hành vi phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 500 triệu đồng trở lên.
Ngoài ra, theo khoản 5 Điều 178, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Việc quyết định hình phạt cụ thể thuộc thẩm quyền của Tòa án, căn cứ vào tính chất, mức độ hành vi, hậu quả và các tình tiết của vụ án.
7. Trường Hợp Nào Có Thể Bị Phạt Từ 02 Đến 07 Năm Tù?
Theo khoản 2 Điều 178 Bộ luật Hình sự, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:
Có tổ chức;
Gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng;
Tài sản là bảo vật quốc gia;
Dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;
Để che giấu tội phạm khác;
Vì lý do công vụ của người bị hại;
Tái phạm nguy hiểm.
Như vậy, việc áp dụng khung hình phạt không chỉ phụ thuộc vào giá trị thiệt hại mà còn căn cứ vào phương thức thực hiện và các tình tiết định khung tăng nặng.
8. Đốt Xe, Đốt Nhà Của Người Khác Bị Xử Lý Thế Nào?
Hành vi cố ý đốt xe, đốt nhà hoặc tài sản của người khác có thể cấu thành tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 178 Bộ luật Hình sự.
Đáng chú ý, điểm d khoản 2 Điều 178 quy định tình tiết sử dụng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác với khung hình phạt từ 02 năm đến 07 năm tù.
Tuy nhiên, không phải mọi hành vi sử dụng lửa đều đương nhiên thuộc tình tiết định khung này. Cần đánh giá phương tiện, cách thức thực hiện và mức độ nguy hiểm thực tế.
Trường hợp hành vi còn gây thương tích, thiệt hại về tính mạng hoặc xâm phạm quan hệ xã hội khác thì có thể phải xem xét trách nhiệm hình sự đối với tội danh tương ứng.
9. Phá Tài Sản Do Mâu Thuẫn Gia Đình Có Bị Xử Lý Không?
Mâu thuẫn giữa vợ chồng, người thân hoặc các thành viên trong gia đình không phải là căn cứ loại trừ trách nhiệm hình sự đối với hành vi hủy hoại tài sản.
Tuy nhiên, cần xác định rõ quyền sở hữu tài sản.
Đối với tài sản riêng của người khác, hành vi cố ý hủy hoại hoặc làm hư hỏng có thể bị xem xét theo Điều 178 Bộ luật Hình sự.
Đối với tài sản chung của vợ chồng hoặc tài sản đồng sở hữu, cần xác định phần quyền sở hữu của từng người, hành vi xâm phạm và thiệt hại thực tế.
Tùy trường hợp, người thực hiện có thể bị xử lý hình sự, xử phạt vi phạm hành chính hoặc phải bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.
10. Vô Ý Làm Hỏng Tài Sản Có Phạm Điều 178 Không?
Hành vi vô ý làm hỏng tài sản không cấu thành tội phạm theo Điều 178 Bộ luật Hình sự.
Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản đòi hỏi người thực hiện có lỗi cố ý đối với hành vi xâm phạm tài sản.
Ví dụ: Một người cố tình dùng gậy đập xe của người khác khác về bản chất với trường hợp vô tình làm rơi vật dụng khiến xe bị hư hỏng.
Tuy nhiên, người vô ý gây thiệt hại vẫn có thể phải bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự hoặc chịu trách nhiệm pháp lý khác nếu có căn cứ.
11. Hủy Hoại Tài Sản Dưới 2 Triệu Đồng Có Bị Phạt Hành Chính Không?
Có thể bị xử phạt vi phạm hành chính nếu hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo điểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức khác hoặc tài sản đồng sở hữu nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng , trừ các trường hợp thuộc quy định xử phạt chuyên biệt tại Nghị định này.
Ngoài ra, người vi phạm có thể bị áp dụng biện pháp buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu nếu đáp ứng điều kiện luật định.
Trường hợp gây thiệt hại, người thực hiện còn có thể phải bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Như vậy, việc chưa đủ căn cứ khởi tố hình sự không đồng nghĩa với việc người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm pháp lý.
12. Đã Bồi Thường Thiệt Hại Có Còn Bị Khởi Tố Không?
Có thể vẫn bị khởi tố.
Việc người gây thiệt hại tự nguyện sửa chữa, bồi thường hoặc khắc phục toàn bộ hậu quả không đương nhiên làm mất trách nhiệm hình sự đối với hành vi đã thực hiện.
Nếu hành vi đủ dấu hiệu cấu thành tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể khởi tố vụ án theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, theo điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự, việc tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả có thể được xem xét là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
13. Bị Hại Rút Đơn Có Được Đình Chỉ Vụ Án Không?
Việc bị hại rút đơn không đồng nghĩa vụ án đương nhiên được đình chỉ.
Theo Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự, chỉ một số tội danh được khởi tố theo yêu cầu của bị hại.
Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 178 Bộ luật Hình sự không thuộc nhóm tội danh này.
Do đó, việc bị hại rút đơn tố giác, đồng ý hòa giải hoặc đã nhận đủ tiền bồi thường không phải là căn cứ đương nhiên để đình chỉ vụ án hình sự.
Tuy nhiên, ý kiến của bị hại và việc khắc phục hậu quả có thể được xem xét khi quyết định hình phạt theo quy định pháp luật.
14. Chủ Tài Sản Có Thể Yêu Cầu Bồi Thường Những Gì?
Theo Điều 589 Bộ luật Dân sự năm 2015, thiệt hại do tài sản bị xâm phạm có thể bao gồm:
Giá trị tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng;
Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất hoặc giảm sút;
Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại;
Các khoản thiệt hại khác theo quy định pháp luật.
Người bị thiệt hại cần cung cấp tài liệu chứng minh như hình ảnh hiện trạng tài sản, hóa đơn sửa chữa, chứng từ thanh toán và các chứng cứ liên quan.
Mức bồi thường phải căn cứ vào thiệt hại thực tế, mối quan hệ nhân quả và các điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường theo pháp luật.
15. Câu Hỏi Thường Gặp
Đập điện thoại trị giá 15 triệu đồng của người khác có bị khởi tố không?
Có thể. Nếu hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản đáp ứng các dấu hiệu tại Điều 178 Bộ luật Hình sự thì người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cần xác định giá trị tài sản và thiệt hại thực tế, không chỉ dựa vào giá mua điện thoại.
Làm hỏng tài sản 1 triệu đồng có bị đi tù không?
Có thể, nếu thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 178 và đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Thiệt hại đúng 2 triệu đồng có bị khởi tố không?
Mức 2 triệu đồng là ngưỡng định lượng cơ bản tại khoản 1 Điều 178. Tuy nhiên, việc khởi tố còn phụ thuộc vào các yếu tố cấu thành tội phạm và kết quả xác minh, định giá.
Đập xe rồi sửa lại cho chủ xe có còn bị xử lý không?
Có thể. Việc sửa chữa hoặc bồi thường không đương nhiên loại trừ trách nhiệm hình sự nhưng có thể được xem xét là tình tiết giảm nhẹ nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Chủ tài sản không yêu cầu khởi tố thì công an có xử lý không?
Có thể. Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản không thuộc trường hợp chỉ được khởi tố theo yêu cầu của bị hại theo Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự.
16. Kết Luận
Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự. Ngưỡng định lượng cơ bản để xem xét trách nhiệm hình sự là tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng. Tuy nhiên, tài sản có giá trị dưới 2 triệu đồng vẫn có thể làm phát sinh trách nhiệm hình sự nếu thuộc trường hợp luật định.
Tùy thuộc vào tính chất, mức độ hành vi, giá trị thiệt hại và các tình tiết định khung, người phạm tội có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù với mức cao nhất đến 20 năm.
Việc đã bồi thường thiệt hại hoặc được chủ tài sản đồng ý hòa giải không đồng nghĩa trách nhiệm hình sự đương nhiên chấm dứt.
Để xác định chính xác hành vi có cấu thành tội phạm hay không, cần xem xét quyền sở hữu tài sản, lỗi của người thực hiện, giá trị tài sản, mức độ thiệt hại và các chứng cứ liên quan.
Bạn có vụ việc cụ thể có thể tham khảo Tư vấn luật hình sự – Nhung & Partners .
Các thông tin khác của Nhung & Partners được cập nhật tại Facebook Nhung & Partners .
Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo chung, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý đối với từng vụ việc cụ thể. Việc đình chỉ hay tiếp tục giải quyết vụ án phụ thuộc vào điều khoản khởi tố, kết quả giám định, các tình tiết của hành vi và hồ sơ tố tụng thực tế.
